Met een dubbel gevoel ga ik dit gesprek in. Enerzijds wil ik informatie die mij in mijn functie helpt, anderzijds zit ik hier als mens, die dit alles daardoor zowel als bijzonder alswel als banaal ervaart.

Joke, 54 , ligt ogenschijnlijk rustig op haar bed. Uit haar ogen spreekt een gevoelsmens bij uitstek, en er is plezier, maar ook strijd in haar ogen te lezen. In haar kamer – haar thuis – heeft ze zich omringd met dingen die haar heel dierbaar zijn. Foto’s, kaarten, en andere kleine dingen. Afscheid van 'materiaal' heeft ze al genomen toen ze in het hospice ging wonen.

Toen het duidelijk werd dat Joke binnenkort dood zou gaan, koos ze ervoor om de afscheidsmomenten bewust op te delen. “Door naar een hospice te gaan, nam ik al afscheid van mijn huis, mijn eigen omgeving en mijn hondjes. Het hospice is nu mijn huis. Mijn uiteindelijke afscheid zal tenslotte voor mij nog een hele worsteling worden.”

Joke: “Ik heb altijd gezegd: Op het moment dat er niets meer aan te doen is, dan ga ik naar het hospice (De Winde, red.). Daar heb ik door de jaren heen altijd hele goede verhalen over gehoord. Ik was er van overtuigd dat ik hier omarmd zou worden. En ja, het was alsof ik in een warm bad terecht kwam. Je wordt hier niet beter, maar doordat de zorg zo direct voorhanden is kun je weer gaan genieten van de goede dagen. Dat kon thuis echt niet meer. Deze maanden zijn een prachtig kado.”

Op 15-jarige leeftijd is hun dochter overleden. Joke en Frans Jan zijn dus bekend met wat de dood in je leven doet. En zij weten als geen ander hoe zwaar het is om telkens weer tegen het 'lege bed' thuis aan te lopen. Die pijn wil Joke voor Frans Jan koste wat kost verzachten.

Ook krijgt Joke hier de eerlijkheid die ze nodig heeft, en die ze thuis waarschijnlijk niet had willen horen. En daarnaast is er ook gewoon een puur praktische kant. In het hospice is alle zorg direct voorhanden. Pijnmedicatie kan direct toegediend worden, maar vele malen belangrijker nog is de vrijwilligster en verzorgende die Jokes voeten masseert, of liefdevol over haar rug aait en haar zo door een crisis loodst. Joke voelt zich oprecht gedragen: “Ik hoef ‘m niet alleen te lopen.”

Dit neemt  Frans Jan ook een wezenlijke zorg uit handen. Niet alleen de practische kant van de verplegingszorg, maar belangrijker nog de zorgen en onmacht die je voelt als je vrouw thuis hulp nodig heeft en je die niet kunt geven. Natuurlijk had hij haar het liefst bij zich thuis gehad. Maar het wachten op een arts of hulp anderszins thuis heeft Frans Jan bijna de das omgedaan. Nu kan ook hij genieten van hun tijd samen. Hij kan weer partner zijn. “Er is geen sprake van het gevoel ‘op bezoek te zijn’. Ik vind hier ook mijn bezigheden. Even in de tuin aan de slag, of hier en daar een klusje.”

Frans Jan werkt bij Kappa Smurfit Zedek als stanser. Zijn werkgever geeft hem volledig de ruimte om te doen wat goed voor hem voelt. Zijn baan wacht wel op hem. Het afgelopen jaar hebben zijn collega’s bij toerbeurten zijn diensten waargenomen. Beiden zijn intens dankbaar voor deze steun en ruimte.

Het hospice heeft een belangrijke stempel gedrukt op Frans Jan, maar ook op hun zoon (29). Waren zij beiden een jaar geleden nog ietwat stugge, gesloten mannen, die slecht over hun gevoelens konden praten, in het hospice zijn zij beiden op een geheel eigen manier 'open getrokken'.  Zowel deze mannen als Joke ervaren dit als een geschenk. Frans Jan kan beter uiting geven aan dat wat hem bezighoudt, Joke voelt zich meer en meer gesteund door de liefde van haar leven en heeft vertrouwen dat het met haar zoon goed zal komen.

Natuurlijk vinden Joke en Frans Jan dat er ook dingen beter kunnen. Het eten is er een van. En een airco zou fijn zijn. En de algemene bekendheid met een hospice.

“Een hospice is niet eng"

Joke: “Niemand heeft mij verteld dat ik naar een hospice kon gaan. Ik ben er door geen enkele arts – en ik heb er heel wat gezien – op gewezen. Maar we zitten hier allebei op onze plek. Ik vind echt dat hier meer ruchtbaarheid aan gegeven moet worden, en daarom wil ik mijn verhaal ook graag vertellen. Een hospice is niet eng. Wacht niet te lang, je kunt hier nog zoveel genieten, juist als je thuis denkt dat dat niet meer mogelijk is!”

De namen Joke en Frans Jan de Weerd zijn niet gefingeerd.

Ontdek nu de zorgwijzer